Nijmegen onderzoekt digitale verklaringen voor betere dienstverlening

De gemeente als bron van verklaringen

Van geboorte tot overlijden leggen gemeenten gebeurtenissen, rechten en besluiten vast. Denk aan geboorteakten, gegevens over het woonadres en vergunningen, zoals een standplaats- of evenementenvergunning.

Achter ieder document staan gemeentelijke gegevens en afspraken over wie wat mag aantonen. Dat maakt de gemeente een belangrijke bron voor digitale verklaringen die inwoners en ondernemers in een wallet kunnen ontvangen en delen.

Een standplaatsvergunning als proefgeval

Bij het verkennen van die mogelijkheden keken Nijmegen en Ver.iD naar Bijlage VI van de eIDAS-verordening. Die noemt onder meer adres, burgerlijke staat, gezinssamenstelling, vertegenwoordigingsbevoegdheden en, onder punt 10, openbare vergunningen en licenties. Lidstaten moeten voor deze gegevens uit authentieke overheidsbronnen elektronische controle door gekwalificeerde vertrouwensdienstverleners mogelijk maken, op verzoek van de gebruiker.

Nijmegen en Ver.iD onderzochten daarom de uitgifte van vergunningen, met een standplaatsvergunning als concreet proefgeval.

Een standhouder krijgt controle bij zijn kraam. Hij moet kunnen aantonen dat zijn vergunning geldt voor die plek en dat moment. In de proef onderzoeken zij hoe hij die gegevens vanuit zijn wallet kan delen, zodat hij niet eerst een los document hoeft op te zoeken.

Bijlage VI bij eIDAS, punt 10 (pagina 55)

Samen afspraken maken binnen Common Ground

Om dat te kunnen beproeven, moet duidelijk zijn welke gegevens de verklaring bevat, wie haar mag ontvangen en tonen, en hoe zij wordt gecontroleerd. Deze vragen spelen ook bij andere gemeenten. Door ze samen te onderzoeken, kunnen gemeenten ervaringen delen en voortbouwen op dezelfde afspraken. Dat past bij Common Ground, waarin gemeenten gezamenlijk werken aan herbruikbare oplossingen voor hun informatievoorziening.

De Common Ground-fieldlabs vormden de plek om het vergunningvoorbeeld verder uit te werken. Nijmegen bracht de gemeentelijke toepassing en bronnen in; Ver.iD werkte mee aan het regelboek, de uitgiftekoppeling en de walletproeven. De inzet was om met een demo en een vroeg conceptregelboek ervaring op te doen.

Een regelboek beschrijft wat een verklaring betekent, welke gegevens erin staan en welke afspraken gelden voor uitgifte, gebruik en intrekking. Voor de vergunning kwam ook aan bod hoe iemand namens een onderneming handelt. Door de afspraken naast een werkend voorbeeld te leggen, werden ontwerpvragen concreet en bespreekbaar.

De proeven van januari tot september

In de fieldlabs werkten Nijmegen en Ver.iD in opeenvolgende proeven aan de demo’s, de gebruikerservaring en de afspraken over de verklaringen. In 2026 zetten zij de volgende stappen.

1. Januari 2026

   Een vergunning in Yivi

   Een eerste technische opzet en een standplaatsvergunningdemo in het demostelsel van Yivi.

2. Maart 2026

   Beproeven met NL Wallet

   NL Wallet getest, een eerste demoverklaring uitgegeven en de gebruikerservaring verder uitgewerkt.

3. Mei 2026

   Een eerste conceptregelboek

   Nijmegen en Ver.iD schreven samen een eerste versie van het regelboek voor vergunningen. Dit is nog een concept en is niet in productie genomen.

4. September 2026

   Ook bewindvoering en machtiging

   Een aanvullend voorbeeld ontwikkeld voor bewindvoering en machtiging. Ook daarin speelt de vraag wie namens iemand anders mag handelen.

De tussenstand delen

De proeven hebben demo’s en conceptregelboeken opgeleverd die de basis vormen voor verdere experimenten.

Op 22 september 2026 presenteerden Nijmegen en Ver.iD hun resultaten tot dan toe tijdens het ECP-symposium over de European Business Wallet. Bij UNFOLD #5, op 7 en 8 oktober 2026 in Nijmegen, presenteren zij hun tussentijdse resultaten.

ECP-symposium, 22 september 2026

UNFOLD #5, 7 en 8 oktober 2026

Samen verder experimenteren

De komende periode willen Nijmegen en Ver.iD de demo’s verder beproeven en de conceptregelboeken aanscherpen. Daarbij onderzoeken zij welke onderdelen bruikbaar zijn voor andere gemeentelijke verklaringen en levensgebeurtenissen.

De ervaring met de standplaatsvergunning is daarmee een vertrekpunt voor nieuwe proeven. Voor Nijmegen en Ver.iD blijft de behoefte van de inwoner leidend: een aanvraag doen, gegevens delen of een situatie aantonen moet er eenvoudiger van worden.